بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي

399

تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )

ايشان يا در عقبهاى آن دو پيغمبر و پيغمبران ديگر كه در عصر ايشان بودند پيغمبران ديگر ما را . بنا برين ضمير جمع در على آثارهم يا راجع بنوح و ابراهيم و امت ايشانست و يا بنوح و ابراهيم و پيغمبرانى كه هم عصر ايشان بودند و ارجاع ضمير بر ذريت از حليهء صحت عاريست زيرا كه حاصل معنى چنين خواهد بود كه ما ارسال كرديم در عقبهاى ذريت نوح و ابراهيم پيغمبران ما را و حال آنكه بعضى از ذريت نيز پيغمبران بودند وَ قَفَّيْنا بِعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ و از پى اين پيغمبران در آورديم عيسى پسر مريم را يعنى ارسال كرديم پيغمبرى بعد از پيغمبرى تا آنكه منتهى بعيسى شدند وَ آتَيْناهُ الْإِنْجِيلَ و عطا كرديم او را كتاب انجيل ابن جنى گويد كه حسن بعيسى شدند وَ آتَيْناهُ الْإِنْجِيلَ كرديم او را كتاب انجيل ابن جنى گويد كه حسن بصرى انجيل بفتح همزه خوانده مشتق از « انجلت الشيء اذا استخرجته » زيرا كه از انجيل استخراج احكام مىشود و اين صيغه را نظيرى نيست مگر آنكه گفته شود كه اين اسم عجمى است وَ جَعَلْنا فِي قُلُوبِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ رَأْفَةً وَ رَحْمَةً و گردانيديم يعنى گذاشتيم در دلهاى آنانى كه تبعيت و پيروى عيسى كردند مهربانى و بخشش مر يكديگر را وَ رَهْبانِيَّةً ابْتَدَعُوها رهبانية منصوبست بفعل مقدر كه ما بعد آن مفسر و قرينه بر آنست به اين تقدير كه ابتدعوا رهبانية ابتدعوها يعنى پيدا كردند تابعين عيسى از پيش خود رهبانيتى را كه ابداع آن خود كرده بودند به اين قسم كه اعتزال از نسا جستند و بكهف جبال مسكن گرفتند و رياضات شاقه بر خود قرار دادند و رهبانيت بضم را منسوبست به رهبان كه جمع راهب است مثل ركبان و راكب و بفتح را چنانچه بعضى خوانده‌اند منسوبست برهبان يعنى مبالغه كننده در خوف كه مشتق از رهب بمعنى خوف باشد مانند خشيان كه مشتق از خشى است ما كَتَبْناها عَلَيْهِمْ ننوشته بوديم و فرض نكرده بوديم ما آن رهبانيت را بر تابعين عيسى در كتاب عيون اخبار الرضا از ابى الحسن عليه السّلام روايت كرده كه آن رهبانيت كه تبعهء عيسى بر خود لازم كردند و عند اللَّه واجب نبود نماز شب است مخفى نماند كه شيخ ابو على فارسى كه رئيس علماى ادبيه است گفته